Granice starości przesuwają się

W obliczu zmian demograficznych, jakie zachodzą w Polsce i całej Europie,
polityka senioralna staje się jednym z priorytetów państwa.

Starzenie się społeczeństwa wiąże się nie tylko z wyzwaniami ekonomicznymi i
zdrowotnymi, ale również z koniecznością zapewnienia osobom starszym
godnego, aktywnego i włączonego społecznie życia. Tym bardziej, że granica
starości wydłuża się z powodu lepszych standardów życia i jakości opieki
medycznej.
Według Światowej Organizacji Zdrowia starość można podzielić na trzy etapy: wiek
podeszły (60-75 lat) tzw. wczesna starość, wiek starczy (75-90 lat) tzw. późna starość
i długowieczność (90 i więcej lat), tzw. wiek sędziwy. Każdy z tych etapów wymaga
spełnienia innych potrzeb seniorów, dlatego powstał rządowy program „Aktywni+”,
który jest kluczowym instrumentem polityki senioralnej realizowanej przez państwo.

Program „Aktywni+”
Program „Aktywni+” został przyjęty przez rząd i jest realizowany jako wieloletnia
inicjatywa na rzecz osób starszych w latach 2021–2025. Jest on kontynuacją
wcześniejszych działań państwa na rzecz seniorów – takich jak programy „Senior+”
oraz Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych (ASOS) –
które funkcjonowały do końca 2020 roku i znacząco przyczyniły się do rozwoju
lokalnej i społecznej aktywności osób starszych.
– Udział Uzdrowiska Ustroń American Heart of Poland w projekcie eFajfy przyczynił
się do edukacji cyfrowej naszych pacjentów i zwiększenia ich pewności siebie w
świecie online oraz promocji świadomego i bezpiecznego korzystania z sieci – mówi
Ewa Rybicka, dyrektor Uzdrowiskowego Instytutu Zdrowia w Uzdrowisku Ustroń
American Heart of Poland. – A przy okazji, pacjenci uczestniczący w projekcie nie
tylko zdobyli konkretne umiejętności, lecz także oswoili się z technologią, której nie
sposób uniknąć we współczesnym świecie.
Celem program „Aktywni+” jest m.in. włączenie cyfrowe seniorów – rozwijanie
umiejętności korzystania z nowoczesnych technologii oraz likwidowania cyfrowych
barier funkcjonowania osób starszych. Uczestnictwo w programie ma też stanowić
przygotowanie osób w podeszłym wieku do starości oraz przyczynić się do
promowania pozytywnego postrzegania starzenia się, budowania relacji
międzypokoleniowych oraz bezpieczeństwa seniorów.
Program „Aktywni+” koncentruje się na czterech kluczowych obszarach: aktywność
społeczna – wspieranie czasu wolnego, rozwój kompetencji, działania na rzecz
samodzielności, promowanie wolontariatu i udziału w rynku pracy.

Mechanizmy działania
Program działa przede wszystkim poprzez wsparcie projektów realizowanych przez
organizacje pozarządowe i inne podmioty aktywne na rzecz seniorów. Uprawnione
organizacje mogą ubiegać się o dofinansowanie działań w zakresie senioralnej
aktywności w wysokości od 25 000 zł do 250 000 zł. Budżet programu na lata
2021–2025 wynosi łącznie około 200 mln zł, co daje średnio około 40 mln zł rocznie
przeznaczanych na wspieranie inicjatyw senioralnych w Polsce. – Dlatego, gdy
pojawiła się możliwość uczestniczenia w projekcie eFajfy, jako Uzdrowisko Ustroń
AHP przystąpiliśmy do projektu bez wahania, tym bardziej, że mieliśmy seniorów na
miejscu, poszerzając swoją ofertę zabiegów rehabilitacyjnych o edukację cyfrową
seniorów – mówi Ewa Rybicka.
Pierwsze edycje programu „Aktywni+” cieszyły się dużym zainteresowaniem
lokalnych organizacji, choć niektóre inicjatywy miały charakter jednorazowy i nie
zawsze gwarantowała trwały wpływ na aktywizację uczestników. – Jeśli projekt eFajfy
będzie kontynuowany, to z pewnością przystąpimy do niego kolejny raz, mając na
uwadze zainteresowanie seniorów – dodaje dyrektor Uzdrowiskowego Instytutu
Zdrowia w Uzdrowisku Ustroń.

Polityka senioralna
Aktualne plany rządowe wskazują, że program „Aktywni+” oraz „Senior+” mają być
połączone i kontynuowane w 2026 roku w nowej formule o nazwie „Aktywni Seniorzy
– ASY”. Budżet programu ma wynieść ponad 600 mln zł na lata 2026–2030, co
świadczy o rosnącym znaczeniu polityki senioralnej w Polsce.
Aktywizacja seniorów to nie tylko kwestia wydłużenia aktywności społecznej i
zawodowej, to także przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, izolacji i
samotności, co ma bezpośredni wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne osób
starszych. Długofalowe działania w tym zakresie umożliwiają seniorom pełniejsze
uczestnictwo w życiu społecznym, rozwijanie pasji i umiejętności oraz zachowanie
samodzielności jak najdłużej.