Cyfrowi, ale samotni – nowy raport o kondycji polskich seniorów

Coraz liczniejsza grupa polskich seniorów postrzega Internet i nowe technologie jako
naturalny element codzienności. Osoby starsze korzystają z nich w przeróżnych celach od
utrzymywania kontaktu z bliskimi, przez poszukiwanie informacji, aż po rozrywkę
i załatwianie domowych obowiązków. Jednocześnie ich poczucie dobrostanu pozostaje na
niepokojąco niskim poziomie, a dbanie o zdrowie bywa utrudnione. Fundacja SeniorApp
już po raz 5 przyjrzała się sytuacji osób starszych w Polsce, a wyniki tegorocznej edycji
badania „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce” opisano w raporcie.
Kluczowe wnioski zaprezentowano 29 października br. w Warszawie podczas konferencji
inaugurującej publikację. Pod patronatem My60+.

• Miniony rok pokazał, jak dynamicznie zmienia się rzeczywistość osób starszych – zarówno
  w kontekście demograficznym, jak i społecznym. SeniorApp wraz z Fundacją SeniorApp
  kontynuuje misję systematycznego monitorowania tych zmian i przekładania ich na
  konkretne wnioski oraz rekomendacje (…). Wierzymy, że niniejszy Raport stanie się inspiracją
  do kolejnych kroków w kierunku budowania Polski przyjaznej wszystkim pokoleniom – kraju,
  w którym starzenie się oznacza nie ograniczenia, lecz nowe możliwości uczestnictwa w życiu
  społecznym – napisali Przemysław Mroczek, Prezes SeniorApp oraz Igor Mroczek,
  Wiceprezes SeniorApp we wstępie do V edycji raportu „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia
  dla Seniorów w Polsce”.

Zdrowie w centrum uwagi seniorów
Raport podsumowuje wyniki badania przeprowadzonego na losowo wybranej grupie 1377
osób z całej Polski w wieku 55 lat i starszych. Pytania obejmowały cztery obszary tematyczne,
a pierwszy z nich skupił się na potrzebach zdrowotnych. To właśnie kwestie związane ze
zdrowiem okazały się kluczowe dla respondentów we wszystkich analizowanych grupach
wiekowych. Jak pokazują zgromadzone dane, seniorzy najczęściej wskazywali na problem
z odległymi terminami wizyt, zabiegów i badań. Dla niemal połowy badanych wyzwaniem
pozostają również wysokie ceny leków i usług zdrowotnych, a dla mieszkańców mniejszych
miejscowości – ograniczony dostęp do specjalistów w najbliższej okolicy.
Seniorzy chcą dbać o zdrowie. Są również coraz bardziej świadomi i traktują profilaktykę jako
inwestycję.. Aż 78% przebadanych kobiet i 77% mężczyzn uważa, że szczepienia są skuteczną
formą ochrony przed chorobami zakaźnymi. Trudnością bywają natomiast możliwości
finansowe. Nie dziwi więc fakt, że zdaniem g 88% respondentów szczepienia ochronne dla
seniorów powinny być bezpłatne. Co ciekawe, jak wynika z danych, seniorzy najczęściej
wiedzę o szczepieniach czerpią z internetu.

• To i dobrze, i źle, bo z jednej strony, jeżeli się gdziekolwiek dowiadują o tym, że są
  szczepienia, to bardzo dobrze. Może gorsze jest to, że my znowu nie mamy tego podawanego
  w formie takiej pulsacyjnej czy powtarzającej się w wielu różnych sytuacjach. To jest po
  prostu nasz obowiązek, jeżeli chcemy zapobiec ciężkim schorzeniom – skomentowała te
  wyniki Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej „FARMACJA POLSKA”.

Cyfrowa aktywność osób starszych
Nowe technologie nie są domeną tylko młodych. Seniorzy coraz śmielej sięgają po
rozwiązania cyfrowe i wspomniany wcześniej internet, traktując je jako element codziennego
życia. Niemal połowa badanych przyznaje, że jest praktycznie cały czas online. Najczęściej
wskazywane powody cyfrowej obecności to poszukiwanie informacji czy śledzenie
wiadomości. Dużą popularnością cieszą się również media społecznościowe – aż 93%
seniorów przyznało, że najczęściej korzysta z Facebooka, 68% z Messengera, a 65% z
WhatsAppa.
Jak wynika z przeprowadzonego badania, seniorzy czują się pewnie i bezpiecznie w
wirtualnym świecie. Na pytania dotyczące tych aspektów odpowiednio 70% i 67%
respondentów udzieliło odpowiedzi twierdzącej. Zdaniem ekspertów może to jednak
wynikać m. in. ze zbyt niskiej świadomości istniejących zagrożeń. Z tego względu tym większe
znaczenie odgrywa budowanie kompetencji cyfrowych wśród najstarszych.

• Seniorzy czują się bezpiecznie, wiele seniorów korzysta z internetu do kontaktów, mediów
  społecznościowych, ale absolutnie nie mają świadomości, że to, co czytają w internecie nie do
  końca może być prawdą, że zalewa nas fala fake newsów, dezinformacji, w ogóle nie mają
  świadomości deep fake’ów i innych rozwiązań, które mogą docelowo prowadzić do
  cyberprzestępstwa – zwróciła uwagę Milena Górecka, naczelnik Departamentu Polityki
  Konsumenckiej w Urzędzie Komunikacji Elektronicznej. – Jeżeli chodzi o dostęp do nowych
  technologii, to w Polsce jest całkiem dobrze. Mamy całkiem dobrą jakość usług, mamy
  operatorów mobilnych (…), natomiast potrzebna jest edukacja – podkreśliła.
  Warto wspomnieć, że Fundacja SeniorApp prowadzi wiele programów edukacyjnych dla
  osób starszych, które na celu przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu i wsparcie w
  korzystaniu
  z nowych technologii. Tylko wiosną tego roku w ramach projektu “Dla każdego coś
  cyfrowego” z warsztatów skorzystało 140 seniorów.

Dobre życie w starszym wieku
Zdaniem większości osób 55+ na jakość życia jednakowo ważny wpływ ma zarówno sfera
fizyczna, jak i psychiczna. Badacze poddali analizie samopoczucie oraz poziom aktywności
społecznej seniorów, a wnioski opisano w modułach pt. „Życie społeczne” oraz „Jakość
życia”. Eksperci zwrócili uwagę, że uzyskane dane są niepokojące – we wszystkich grupach
wiekowych seniorzy deklarowali stosunkowo niski poziom dobrostanu. Wyniki mogą
świadczyć o podwyższonym ryzyku obniżonego nastroju, a nawet rozwoju depresji wśród osób
starszych.
Źródeł tego zjawiska można upatrywać w różnych obszarach od czynników zewnętrznych,
przez zdrowotne, aż po psychospołeczne. Jednym z istotnych czynników jest samotność.
Z danych wynika, że umiarkowany poziom samotności odczuwa 57% mężczyzn i 56% kobiet,
natomiast wysoki lub umiarkowanie wysoki poziom wskazało odpowiednio 27% i 21%
badanych. Jednocześnie seniorzy starają się dbać o relacje społeczne – niemal połowa
respondentów spotyka się z rodziną lub przyjaciółmi co najmniej raz w tygodniu,
a częstotliwość tych kontaktów wzrasta wraz z wiekiem.

• Receptą [na samotność – przyp. red.] jest tak naprawdę utrzymanie więzi społecznych
  i międzypokoleniowych. Bo widzimy jak właśnie możliwość spędzenia czasu czy poczucie
  bycia potrzebnym dla młodszej osoby sprawia, że osoba starsza zyskuje chęć życia, ma cel
  (…), czuje się takim elementem wspólnoty. Ale nie beneficjentem tej wspólnoty, tylko równym
  partnerem – podkreśliła Roksana Góral, prezes Fundacji „Święty Mikołaj dla Seniora”.

Bezpieczna pomoc na wyciągnięcie ręki
Fundacja SeniorApp realizuje usługi opiekuńcze oraz wsparcie środowiskowe we współpracy
z Instytucjami Pomocy Społecznej oraz jednostkami samorządu terytorialnego. Najnowszą
inicjatywą jest system informatyczny „Opieka w Terenie”. Wsparcie w wykonywaniu wielu
codziennych zadań można również łatwo znaleźć dzięki aplikacji SeniorApp. Dostęp do
platformy jest bezpłatny, a pomoc w zakresie opieki czy usług domowych świadczona jest
przez sprawdzonych wykonawców, opiekunów i wolontariuszy.

• Od pięciu lat staramy się być takim miejscem, w którym będzie można znaleźć wiele usług
  dla seniorów. Będziemy może takim hubem, w którym to wszystko się zadzieje, a to czy nam
  się to uda, to oczywiście jeszcze wiele wody w Wiśle upłynie. Ale staramy się i między innymi
  dlatego współpracujemy bardzo szeroko z różnymi partnerami – powiedział Igor Marczak,
  wiceprezes Fundacji SeniorApp.
  Wydarzenie honorowym patronatem objęli: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
  Społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Urząd Komunikacji Elektronicznej, Państwowy
  Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii
  i Rehabilitacji, Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezydent miasta stołecznego Warszawa, Izba
  Gospodarcza „FARMACJA POLSKA” oraz Ambasada Królestwa Danii/Royal Danish Embassy.

Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce

Fundacja SeniorApp już od 5 lat prowadzi badania, których wyniki publikuje w raporcie pt.:
„Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce”. Dokument ma na celu
wskazanie najważniejszych wyzwań i oczekiwań osób starszych wobec państwa i
społeczeństwa. Najnowszy raport, zaprezentowany 29 października 2025 r. podczas
konferencji w Warszawie, przedstawia wyniki tegorocznej edycji badania. Pełna wersja
publikacji jest dostępna do pobrania na stronie internetowej seniorapp.pl.